Lazer Tedavileri

Proktolojide lazer tedavileri; hemoroid, perianal fistül, anal fissür ve kıl dönmesi gibi makat bölgesi hastalıklarında dokunun geniş biçimde kesilip çıkarılması yerine, ince bir optik fiberle içeriden kontrollü ısı verilerek büzülmesi ve kapatılması esasına dayanır. Bu sayfa; yöntemin nasıl çalıştığını, hangi hastalıkta hangi rakamların bildirildiğini ve kanıtın nerede güçlü, nerede zayıf olduğunu yayımlanmış kılavuzlar, meta-analizler ve hakemli çalışmalar temel alınarak anlatır. Metin içindeki köşeli parantezli numaralar sayfanın sonundaki kaynak listesine karşılık gelir. Hastalıkların kendisi, belirtileri ve tedavi basamakları için proktoloji sayfasına bakılabilir.

Proktolojide lazer nasıl çalışır?

Kullanılan ışık kaynağı çoğunlukla 1470 nm dalga boyunda diyot lazerdir. Bu dalga boyunda enerji, dokudaki su tarafından güçlü biçimde soğurulur; böylece enerji yayıldığı noktanın çevresinde kalır ve derin dokuya yayılan hasar sınırlanır. Enerji, milimetrik bir optik fiberle hedefe iletilir. Uygulanan güç ve fiberin geri çekilme hızı, oluşacak ısı hasarının derinliğini belirleyen iki temel değişkendir: Uluslararası Lazer Proktoloji Derneği'nin 2025 tarihli pozisyon belgesi, pilonidal sinüs uygulamasında 360 derece ışıyan radyal fiberin saniyede yaklaşık 1 mm hızla geri çekilmesini ve gücün doku kalınlığına göre 8-12 watt arasında seçilmesini tarif eder [11].

Isı etkisiyle hedef dokuyu döşeyen tabaka tahrip olur, doku büzüşür ve boşluk içeriden kapanır. Hemoroidde damarsal yastıkçık küçültülür, fistülde tünelin iç yüzeyi yok edilir, pilonidal sinüste kanal kapatılır. Ortak nokta, geniş bir cilt kesisinin ve haftalarca pansuman isteyen açık yaranın gerekmemesidir. Bu sayfada cihaz markası verilmemektedir; belirleyici olan marka değil, dalga boyu, güç ayarı, fiber tipi ve endikasyondur.

Kanıt durumu: dürüst bir özet

Proktolojik lazer uygulamalarının kanıt düzeyi, klasik cerrahi yöntemlerin kanıt düzeyiyle aynı değildir. Bunu üç maddede özetlemek mümkündür.

• Kısa dönem avantajları tutarlı biçimde gösterilmiştir. Ameliyat sonrası ağrı, kanama, işlem süresi ve işe dönüş süresi bakımından lazer lehine sonuçlar birden çok meta-analizde tekrarlanmıştır [2,3].
• Uzun dönem dayanıklılık büyük ölçüde bilinmemektedir. ASCRS'nin 2022 tarihli fistül kılavuzu, endoskopik veya lazerle kapatma gibi minimal invaziv yöntemler için kısa dönem iyileşme oranlarının makul olduğunu, ancak uzun dönem iyileşme ve nüks oranlarının bilinmediğini belirtir ve bu öneriyi zayıf güç/düşük kalitede kanıt (2C) düzeyinde verir [6].
• Doku koruyucu yöntemlerde nüksün daha yüksek olması, proktolojide bilinen bir örüntüdür. ASCRS 2024 hemoroid kılavuzunda Doppler kılavuzluğunda hemoroid arter ligasyonu için 'eksizyonel hemoroidektomiye kıyasla daha az ağrı ancak artmış nüks oranları' ifadesi kullanılır; 98 hastalık bir randomize çalışmada 1. yılda tekrarlayan sarkma oranı bu grupta %59, eksizyonel cerrahide %31 bulunmuştur (p=0,008) [1]. Pilonidal sinüste ise minimal invaziv yöntemlerin eksizyonel yöntemlere göre daha yüksek nüks oranlarıyla ilişkili olduğu kanıt düzeyi Ib olarak bildirilmiştir [10].

Hemoroidde lazer (lazer hemoroidoplasti)

Lazer hemoroidoplastide fiber, hemoroid paketinin içine ilerletilir ve enerji verilerek paket içeriden büzülür; mukoza geniş biçimde kesilmez. Klasik eksizyonel hemoroidektomi ile karşılaştıran iki güncel meta-analizin sonuçları büyük ölçüde örtüşmektedir.

17 çalışmayı ve 1.196 hastayı (596 lazer, 600 klasik) kapsayan bir meta-analizde lazer grubunda ameliyat sırasındaki kan kaybı (ortalama fark -16,43 mL), ameliyat sonrası kanama (OR 0,16; %95 GA 0,10-0,28), ameliyat süresi (ortalama fark -12,42 dakika), 1. gün ağrı skoru (ortalama fark -2,50) ve anal darlık (OR 0,14; %95 GA 0,03-0,65) anlamlı biçimde daha iyi bulunmuştur. Buna karşılık gaita/gaz kaçırma, idrar retansiyonu ve hemoroid nüksü açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Alt grup analizleri 1470 nm ve 980 nm lazer kullanan çalışmalarda tutarlı sonuç vermiştir [2].

Evre 2-3 hemoroide odaklanan ikinci meta-analiz 9 çalışma ve 661 hasta (336 lazer, 325 klasik) içerir: lazer grubunda ameliyat süresi kısa, kan kaybı az, 1. ve 7. gün ağrı skorları düşük (7. gün ortalama fark -3,94), ağrı kesici kullanımı az (RR 0,59), ameliyat sonrası kanama riski düşük (RR 0,18) ve işe/günlük hayata dönüş daha hızlı bulunmuştur. Ancak 12. ayda kanama (p>0,999), sarkma (p=0,240) ve tam düzelme olasılığı (p=0,240) iki grup arasında benzerdir. Yazarlar sonuçların daha büyük ve iyi tasarlanmış çalışmalarla doğrulanması gerektiğini açıkça belirtmektedir [3].

Randomize düzeyde bir örnek: evre 2-3 iç hemoroidli hastalarda 980 nm diyot lazerle koagülasyonu Milligan-Morgan hemoroidektomisiyle karşılaştıran çift kör randomize çalışmada lazer grubunda ameliyat sonrası 12., 18. ve 24. saat ağrı skorları, kan kaybı ve ağrı kesici kullanımı anlamlı biçimde düşük bulunmuş; en az bir yıllık takipte belirtilerin düzelmesi bakımından iki grup benzer sonuç vermiştir. Aynı çalışmada lazer grubundaki iki hastada işlemden 7-10 gün sonra dış hemoroid trombozu gelişmiştir ve yazarlar komplikasyon gelişen hastalarda toplam ağrının klasik cerrahiye eşit ya da daha kötü olabileceğini belirtmişlerdir [4].

Özet: lazer hemoroidoplasti kısa dönemde daha az ağrı ve daha hızlı iyileşme sağlamaktadır; orta dönemde (12 ay) belirti kontrolü klasik cerrahiyle benzerdir; kılavuz düzeyinde bir önerisi henüz yoktur. Ayrıntılar için lazerle hemoroid tedavisi sayfası okunabilir.

Perianal fistülde lazer (FiLaC)

Fistülde lazerin gerekçesi, makat kaslarını (sfinkter) kesmeden tüneli kapatmaktır; çünkü klasik fistülotomi karmaşık fistüllerde gaita kaçırma riski taşır. ASCRS 2022 kılavuzu endoskopik ya da lazerle kapatma yöntemlerinin anal fistül tedavisinde kullanılabileceğini, kısa dönem iyileşme oranlarının makul olduğunu, ancak uzun dönem iyileşme ve nüks oranlarının bilinmediğini belirterek zayıf öneri/düşük kalitede kanıt (2C) düzeyi vermiştir [6].

Rakamlar geniş bir aralıkta değişmektedir ve bu aralığın her iki ucunu birlikte okumak gerekir:

• 7 çalışmayı ve 454 hastayı kapsayan bir sistematik derleme ve meta-analizde (hastaların %69,1'i transsfinkterik fistül, %35'i nüks olgu; ortanca takip 23,7 ay) ağırlıklı ortalama birincil iyileşme oranı %67,3; işlem tekrarlandığında toplam başarı %69,7 bulunmuştur. Komplikasyon oranı %4, kontinans etkilenmesi %1 (hafif kirlenme biçiminde) bildirilmiştir. Yazarlar, sonuçların doğrulanması için karşılaştırmalı randomize çalışmalara gerek olduğunu belirtir [7].
• Buna karşılık Danimarka'da tek merkezde yürütülen retrospektif bir kohortta 66 hastadaki 68 fistül 1470 nm, 12 watt, 360 derece ışıyan probla tedavi edilmiş; tüm hastalara işlemden önce en az 8 hafta drenaj setonu uygulanmıştır. Hastaların %45,6'sında ikinci bir lazer işlemi gerekmiş ve ortanca 19 aylık (12-26 ay) takipte 68 fistülün 30'u (%44,1) iyileşmiştir. İnkontinans hiçbir hastada görülmemiş, bir hastada apse gelişmiştir [8].
• 2017 sonrası yayımlanmış 49 çalışmayı ve 3.520 hastayı kapsayan bir ağ meta-analizinde dört sfinkter koruyucu yöntemin başarısızlık oranları şöyle bildirilmiştir: LIFT %28,6 (aralık 3,8-75), VAAFT %22,3 (6,2-65,2), FiLaC %43,9 (11,1-80), endoanal flep %25,9 (4,7-100); FiLaC için ortalama takip 31,6 aydır. VAAFT ve FiLaC uygulanan hiçbir hastada kontinansta kötüleşme bildirilmemiştir; LIFT ve flepte bu oran sırasıyla %1,5 ve %7,3'tür. Küçük komplikasyon oranı FiLaC'ta %10,2'dir. Crohn hastalığı varlığı başarısızlıkla ilişkilidir (%39,5'e karşı %31,4). Ağ meta-analizinde yöntemler arasında istatistiksel üstünlük gösterilememiştir [9].

Bu üç kaynak birlikte okunduğunda tablo şudur: lazerle fistül kapatma sfinkter işlevini koruma açısından güvenli görünmektedir, ancak iyileşme oranı %44 ile %67 arasında geniş bir aralıkta bildirilmektedir ve takip uzadıkça oranlar düşmektedir. Fistülün tipi, yerleşimi ve genişliği sonucu etkiler; aynı ağ meta-analizinde Crohn hastalığı varlığı da daha yüksek başarısızlıkla ilişkili bulunmuştur (%39,5'e karşı %31,4) [9]. Ayrıntılar için lazerle perianal fistül tedavisi sayfası.

Kıl dönmesinde lazer (SiLaC)

Pilonidal sinüste lazerle kapatma, orta hat deliklerinin küçük dairesel kesilerle çıkarılması ve ardından kanalın 360 derece ışıyan fiberle kapatılmasından oluşur [11]. 311 hastayı kapsayan çok merkezli bir kohortta (ortanca takip 10 ay) tek uygulama sonrası nüks oranı %26, tek uygulamayla başarı %66 bulunmuş; işlem ikinci ve üçüncü kez tekrarlandığında bu oran %92 ve %98'e çıkmıştır. Aynı seride hastaların %84'ü ağrı kesici kullanmamış ya da yalnızca parasetamol kullanmış, günlük etkinliklere dönüş ortalama 6 gün (aralık 0-42) olmuştur [12].

Bu bulgunun yanına konması gereken karşıt kanıt şudur: pilonidal sinüs tedavisinde minimal invaziv yöntemlerin nüks oranı, geniş eksizyon içeren yöntemlere göre genel olarak daha yüksek bildirilmektedir (kanıt düzeyi Ib) ve aynı kaynak pit-picking gibi minimal invaziv yöntemlerde %10-20 aralığında nüks bildirildiğini belirtir [10]. Lazer teknolojisinin bu farkı ortadan kaldırıp kaldırmadığı henüz netleşmemiştir. Konunun tamamı, hekimin bu alandaki yayımlanmış çalışması da dâhil olmak üzere lazerle kıl dönmesi tedavisi sayfasında ele alınmıştır.

Anal fissürde lazer: kanıtın en zayıf olduğu başlık

Kronik anal fissürde kılavuzların önerdiği tedavi basamakları bellidir: oturma banyosu ve lif takviyesi, topikal nitratlar veya kalsiyum kanal blokerleri, botulinum toksin ve seçilmiş hastalarda lateral internal sfinkterotomi [5]. İtalyan kolonproktoloji derneğinin 2023 tarihli kılavuzunda sfinkterotomi için iyileşme oranı %88-100, gaita kaçırma oranı ise takip süresine göre %6-30 aralığında bildirilmiştir; kılavuz metninde lazer tedavisine ilişkin herhangi bir öneri yer almamaktadır [5].

Lazerin bu tablodaki yeri, diğer üç hastalığa göre belirgin biçimde daha az çalışılmıştır. Hemoroidde iki ayrı meta-analiz [2,3], fistülde bir meta-analiz ve bir ağ meta-analizi [7,9], pilonidal sinüste çok merkezli bir kohort ve bir pozisyon belgesi [11,12] bulunurken, anal fissürde bu düzeyde karşılaştırmalı veri yoktur; ulaşılabilen yayınlar tek merkezli, karşılaştırmasız seriler ve olgu sunumlarıdır. Bu düzeydeki veri, yöntemin kılavuzlarda önerilen basamaklara üstün olduğunu göstermeye yetmez. Bu nedenle anal fissürde önce kanıtı güçlü basamaklar denenir; lazer, ancak uygun görülen seçilmiş hastalarda ve bu sınırlılık açıkça anlatılarak gündeme gelir. Ayrıntı için lazerle anal fissür tedavisi sayfası.

Dört hastalıkta kanıtın karşılaştırmalı özeti

Kimlerde uygun değildir, hangi durumda önce başka bir adım gerekir?

• Aktif apse veya çevre dokuya yayılmış enfeksiyon — pilonidal sinüste lazerle kapatma için mutlak kontrendikasyon olarak tanımlanmıştır; önce apsenin boşaltılması gerekir [11]. Perianal apsede de öncelik drenajdır [6].
• Makat kanamasının kaynağı netleştirilmemiş hastalar — kanama hemoroide bağlanmadan önce değerlendirilmelidir; ASCRS 2024 kılavuzu hemoroide atfedilen rektal kanamanın bir kanser tanısını koymak için kaçırılan en sık fırsat olduğunu belirtir [1].
• Crohn hastalığına bağlı fistül — ağ meta-analizinde Crohn varlığı daha yüksek başarısızlıkla ilişkili bulunmuştur (%39,5'e karşı %31,4) [9]. Bu grupta karar multidisipliner verilir.
• Çok geniş, çok kollu ya da uzun süredir açık kalmış karmaşık fistüller — sfinkter koruyucu yöntemlerin başarısızlık aralığı bu grupta genişlemektedir (FiLaC için bildirilen aralık %11,1-80) [9].
• İleri evre, geniş dış bileşeni olan hemoroid — kılavuzlar bu grupta eksizyonel hemoroidektomiyi belirtmektedir [1].
• Kontrolsüz şeker hastalığı, bağışıklığı baskılayan tedaviler, aktif sigara kullanımı — mutlak engel değildir, ancak yara iyileşmesini bozarak riski artıran durumlardır.

Uygunluk kararı muayene, gerektiğinde görüntüleme ve hastanın yaşam koşulları birlikte değerlendirilerek verilir. Bu sayfa hiçbir hasta için sonuç öngörüsü ya da başarı taahhüdü içermez.

İşlem sonrası ne beklenir?

Lazerle yapılan proktolojik girişimlerin çoğu ayaktan ya da bir gecelik yatışla yapılabilir; anestezi türü işleme, hastanın ek hastalıklarına ve tercihine göre lokal, rejyonel veya genel olabilir [11]. Geniş bir açık yara bırakılmadığı için pansuman yükü klasik eksizyonel yöntemlere göre azdır. Ağrı kesici gereksinimi yayımlanmış serilerde düşük bildirilmiştir; işe ve günlük hayata dönüş sürelerinin klasik cerrahiye göre kısa olduğu meta-analizlerde gösterilmiştir [2,3].

Bunlar ortalamalardır ve tek bir kesin süre vermek doğru olmaz. İyileşme; hastalığın türüne, tünelin ya da paketin yapısına, önceki ameliyatlara ve hastanın işinin fiziksel yüküne göre değişir. Kontrol muayenelerinin aksatılmaması, hem iyileşmenin izlenmesi hem de erken dönemde ortaya çıkabilecek nüksün yakalanması için önemlidir.

Ankara'da değerlendirme nasıl planlanır?

Bu işlemlerin uygulandığı uzmanlık dalı genel cerrahidir. Prof. Dr. Vahit Onur Gül genel cerrahi uzmanıdır; akademik geçmişi hakkında sayfasında, hakemli yayınları bilimsel yayınlar sayfasında listelenmiştir. Değerlendirme; şikâyetin öyküsü, muayene, gerektiğinde görüntüleme ya da endoskopi kararı ve yöntemin hastayla birlikte kararlaştırılması adımlarından oluşur. Hangi hastalıkta hangi basamağın önce geldiği proktoloji sayfasında ayrıntılı anlatılmaktadır.

Klinik, Ankara'nın Çankaya ilçesindeki Çukurambar semtinde, Ankara Ticaret Merkezi (ATM Plaza) içinde yer alır: Kızılırmak Mah. 1450. Sok. A Blok No:3, Kat:7, Ofis No:38, Çukurambar / Çankaya, Ankara. Yol tarifi iletişim sayfasındadır; değerlendirme için online randevu formu, telefon veya WhatsApp kullanılabilir. Ödeme ve anlaşmalı kurumlar hakkında bilgi için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynaklar ve tıbbi bilgilendirme notu

Tıbbi bilgilendirme notu: Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin, tanı ve tedavisinin yerine geçmez. Tedavi kararı, kişinin muayene bulgularına ve genel sağlık durumuna göre hekim tarafından verilir. Sayfada aktarılan oranlar yayımlanmış çalışmaların ortalamalarıdır; hiçbir hasta için sonuç öngörüsü ya da başarı taahhüdü içermez.

Aşağıdaki kaynakların her künyesi PubMed veya DOI üzerinden doğrulanabilir; metin içindeki köşeli parantezli numaralar bu listeye karşılık gelir.

1. Hawkins AT, Davis BR, Bhama AR, Fang SH, Dawes AJ, Feingold DL, Lightner AL, Paquette IM. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Dis Colon Rectum. 2024;67(5):614-623. https://doi.org/10.1097/DCR.0000000000003276 (PMID: 38294832)
2. Cheng PL, Chen CC, Chen JS, Wei PL, Huang YJ. Diode laser hemorrhoidoplasty versus conventional Milligan-Morgan and Ferguson hemorrhoidectomy for symptomatic hemorrhoids: Meta-analysis. Asian J Surg. 2024;47(11):4681-4690. https://doi.org/10.1016/j.asjsur.2024.04.156 (PMID: 38762410)
3. Wee IJY, Koo CH, Seow-En I, Ng YYR, Lin W, Tan EJKW. Laser hemorrhoidoplasty versus conventional hemorrhoidectomy for grade II/III hemorrhoids: a systematic review and meta-analysis. Ann Coloproctol. 2023;39(1):3-10. https://doi.org/10.3393/ac.2022.00598.0085 (PMID: 36593573)
4. Naderan M, Shoar S, Nazari M, Elsayed A, Mahmoodzadeh H, Khorgami Z. A Randomized Controlled Trial Comparing Laser Intra-Hemorrhoidal Coagulation and Milligan-Morgan Hemorrhoidectomy. J Invest Surg. 2017;30(5):325-331. https://doi.org/10.1080/08941939.2016.1248304 (PMID: 27806213)
5. Brillantino A, Renzi A, Talento P, Iacobellis F, Brusciano L, Monaco L, Izzo D, Giordano A, Pinto M, ve ark. The Italian Unitary Society of Colon-proctology (SIUCP) guidelines for the management of anal fissure. BMC Surg. 2023;23(1):311. https://doi.org/10.1186/s12893-023-02223-z (PMID: 37833715)
6. Gaertner WB, Burgess PL, Davids JS, Lightner AL, Shogan BD, Sun MY, Steele SR, Paquette IM, Feingold DL. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Anorectal Abscess, Fistula-in-Ano, and Rectovaginal Fistula. Dis Colon Rectum. 2022;65(8):964-985. https://doi.org/10.1097/DCR.0000000000002473 (PMID: 35732009)
7. Elfeki H, Shalaby M, Emile SH, Sakr A, Mikael M, Lundby L. A systematic review and meta-analysis of the safety and efficacy of fistula laser closure. Tech Coloproctol. 2020;24(4):265-274. https://doi.org/10.1007/s10151-020-02165-1 (PMID: 32065306)
8. Nordholm-Carstensen A, Perregaard H, Hagen KB, Krarup PM. Fistula Laser Closure (FiLaC) for fistula-in-ano — yet another technique with 50% healing rates? Int J Colorectal Dis. 2021;36(9):1831-1837. https://doi.org/10.1007/s00384-021-03932-8 (PMID: 33881573)
9. Fuschillo G, Pata F, D'Ambrosio M, Selvaggi L, Pescatori M, Selvaggi F, Pellino G. Failure rates and complications of four sphincter-sparing techniques for the treatment of fistula-in-ano: a systematic review and network meta-analysis. Tech Coloproctol. 2025;29(1):116. https://doi.org/10.1007/s10151-025-03152-0 (PMID: 40392371)
10. Iesalnieks I, Ommer A. The Management of Pilonidal Sinus. Dtsch Arztebl Int. 2019;116(1-2):12-21. https://doi.org/10.3238/arztebl.2019.0012 (PMID: 30782310)
11. Ouali M, Martin-Martin GP, Avdicausevic S, Alam A, Istok P, Brunenieks I, Dobricanin V, de Parades V, Wu J. International Society of Laser Proctology Position Paper on SiLaC and EPSiT/SiLaC in the Management of Pilonidal Sinus Disease. Lasers Surg Med. 2025;57(10):845-850. https://doi.org/10.1002/lsm.70071 (PMID: 41078023)
12. Sluckin TC, Hazen SJA, Smeenk RM, Schouten R. Sinus laser-assisted closure (SiLaC) for pilonidal disease: results of a multicentre cohort study. Tech Coloproctol. 2022;26(2):135-141. https://doi.org/10.1007/s10151-021-02550-4 (PMID: 34993686)