Onkolojik Cerrahi
Kolon Kanseri
Kolon kanseri; kalın bağırsak iç yüzeyinden köken alan, çoğunlukla adenomatöz polip zemininde gelişen bir kanser türüdür. 50 yaş üzerinde tarama programları erken tanıyı belirgin biçimde arttırır.
Genel Bakış
Kolon kanseri; kalın bağırsak iç yüzeyinden köken alan, çoğunlukla adenomatöz polip zemininde gelişen bir kanser türüdür. 50 yaş üzerinde tarama programları erken tanıyı belirgin biçimde arttırır.
Tedavinin temel taşı cerrahi rezeksiyondur; tümörlü segment ve buna bağlı lenf bezleri çıkarılır. Evre ve risk durumuna göre adjuvan kemoterapi planlanır. Erken evrelerde sağkalım belirgin yüksektir.
Kimler İçin Uygundur?
- Dışkıda kan, kabızlık–ishal değişimi, kilo kaybı yakınması olanlar
- Tarama kolonoskopisinde saptanmış polip/kanser olguları
- Kolon kanseri aile öyküsü olan bireyler
- Lynch sendromu, FAP gibi genetik yatkınlık taşıyıcıları
- Anemi (özellikle demir eksikliği) ile başvuran orta–ileri yaş hastalar
Tedavi Süreci
- 1
Ön Değerlendirme & Tanı
Ayrıntılı öykü, fizik muayene ve gerekli görüntüleme/laboratuvar tetkikleriyle tanı doğrulanır ve hastalığın evresi netleştirilir.
- 2
Plan & Hazırlık
Anestezi konsültasyonu, kanama profili ve eşlik eden hastalıkların kontrolü yapılır; gerekirse multidisipliner konsey kararı alınır.
- 3
Uygulama / Operasyon
Hastaya en uygun teknikle (laparoskopik, robotik veya açık) işlem uygulanır; doku bütünlüğü ve onkolojik prensipler korunur.
- 4
Takip & Kontrol
Erken mobilizasyon, ağrı kontrolü ve yara takibi yapılır; taburculuk sonrası dikiş ve genel değerlendirme kontrolleri planlanır.
İyileşme ve Sonrası
ERAS protokolü ile erken mobilizasyon ve beslenme sağlanır; iyileşme süresi kısalır.
Hastanede Kalış
3–6 gün
İyileşme Süresi
2–4 hafta
Kontrol
10. gün, 6. hafta, 3 ay
Sıkça Sorulan Sorular
Kolonoskopide polip bulunması kanser mi?
Hayır. Polip kanser değildir; ancak bazı polip tipleri zamanla kansere dönüşebilir. Çıkarılması ve düzenli takip nedeniyle önemlidir.
Cerrahi sonrası torba (stoma) açılır mı?
Çoğu kolon kanseri ameliyatında stoma gerekmez. Acil obstrüksiyon, perforasyon veya bazı düşük rektum vakalarında geçici stoma açılabilir.
Adjuvan kemoterapi her hastaya uygulanır mı?
Hayır. Evre 3 ve yüksek riskli evre 2 hastalarda kemoterapi standarttır. Düşük riskli evre 1–2 vakalarda genellikle takip yeterlidir.
Kolonoskopi ne sıklıkta yapılır?
Risksiz bireylerde 50 yaşında başlamak üzere 10 yılda bir önerilir. Aile öyküsü ve polip durumuna göre sıklık değişir.