Lazerle Hemoroid Tedavisi

Hemoroid hastalığı, anal kanalın normal anatomisinde bulunan damarsal yastıkçıkların büyümesi, kayması ve kanamasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Çok sık görülür, çoğu insanın konuşmaktan çekindiği bir şikâyettir ve bu çekingenlik nedeniyle başvuru sıklıkla gecikir. Bu sayfada hemoroidin ne olduğu, evrelendirmesi, makat kanamasının neden mutlaka değerlendirilmesi gerektiği, lazerle hemoroid tedavisinin (LHP) nasıl uygulandığı ve klasik hemoroidektomiyle arasındaki farkın yayımlanmış kanıtlarda nasıl göründüğü anlatılmaktadır. Metindeki köşeli parantezli numaralar sayfanın sonundaki kaynak listesine karşılık gelir. Şikâyetlerinizi anlatmaktan çekinmenize gerek yok; bu tablo hekimlik pratiğinin en sık karşılaşılan konularından biridir.

Hemoroid nedir, ne kadar sık görülür?

Anal kanalda, dışkı ve gaz kontrolüne katkıda bulunan damardan zengin üç ana yastıkçık bulunur. Bu yapılar herkeste vardır; hastalık, yastıkçıkların destek dokusunun zayıflaması, damarsal genişleme ve kayma sonucu kanama, dışarı sarkma (prolaps), kaşıntı, ıslaklık ve rahatsızlık oluşturmasıyla başlar. İç (internal) hemoroidler dişli çizginin (linea dentata) üzerinde yer alır ve ağrı lifleri az olduğu için tipik olarak ağrısız kanama yapar; dış (eksternal) hemoroidler çizginin altındadır ve pıhtılaştıklarında (tromboze olduklarında) belirgin ağrı verir.

Sıklığı yüksektir. Avusturya'da ulusal kolorektal kanser tarama programına katılan 976 kişinin kolonoskopiyle değerlendirildiği kesitsel bir çalışmada, katılımcıların %38,9'unda (380 kişi) hemoroid saptanmıştır. Bu 380 kişinin %72,9'u evre 1, %18,4'ü evre 2, %8,2'si evre 3 ve %0,5'i evre 4 olarak sınıflanmıştır. Dikkat çekici bir başka bulgu, hemoroidi olanların %55,3'ünün hiçbir şikâyet bildirmemesidir; aynı çalışmada vücut kitle indeksindeki artış hemoroid görülme riskiyle bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur [2]. Yani hemoroid varlığı tek başına tedavi gerektiğini göstermez; tedavi kararı şikâyete göre verilir.

• Kabızlık, ıkınma ve tuvalette uzun süre oturma
• Lifden fakir beslenme ve yetersiz sıvı alımı
• Gebelik ve doğum
• Yüksek vücut kitle indeksi [2]
• Uzun süre ayakta durmayı ya da ağır kaldırmayı gerektiren işler
• Kronik ishal ve sık dışkılama

Hemoroid evreleri: hangi evrede hangi tedavi gündeme gelir?

İç hemoroidler sarkma derecesine göre dört evreye ayrılır. Evrelendirme, hangi tedavinin gündeme geleceğini belirleyen temel ölçütlerden biridir:

1. Evre 1 — Hemoroid paketleri anal kanal içindedir, dışarı çıkmaz. En sık bulgu ağrısız taze kanamadır.
2. Evre 2 — Dışkılama sırasında dışarı çıkar, ıkınma bitince kendiliğinden geri girer.
3. Evre 3 — Dışkılama sırasında dışarı çıkar, kendiliğinden girmez; elle geri itilmesi gerekir.
4. Evre 4 — Sürekli dışarıdadır, elle geri itilemez. Sıklıkla belirgin bir dış (eksternal) bileşen ve cilt kıvrımları eşlik eder.

ASCRS kılavuzunda birinci basamak tedavi, yeterli sıvı ve lif alımını içeren beslenme düzenlemesi ile dışkılama alışkanlıklarına yönelik danışmanlıktır (1B). Medikal tedavi seçenekleri, zararı az ve fayda olasılığı makul bir grup olarak tanımlanır (2B). Medikal tedaviye yanıt vermeyen evre 1-2 hastaların çoğu ile seçilmiş evre 3 hastaları bant ligasyonu, skleroterapi ve kızılötesi koagülasyon gibi poliklinik işlemleriyle etkili biçimde tedavi edilebilir (1A). Eksizyonel hemoroidektomi ise şikâyeti dış hemoroidlerden ya da prolapsla birlikte olan iç-dış birleşik hemoroidlerden (evre 3-4) kaynaklanan hastalara önerilir (1A) [1]. Bu basamaklar, proktoloji muayenesi ve anorektal hastalıklar başlığının bir parçası olarak değerlendirilir.

Lazerle hemoroid tedavisi (LHP) nasıl yapılır?

Lazerle hemoroidoplasti (laser hemorrhoidoplasty — LHP), hemoroid paketinin kesilip çıkarılması yerine, ince bir optik fiberle paket içine kontrollü lazer enerjisi verilerek damarsal yapının kapatılması ve dokunun içeriden büzüşmesi esasına dayanan minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir. Etki, dokunun ısıyla büzüşmesi ve dejenerasyonu üzerinden gerçekleşir; sonuç kullanılan gücün ve uygulama süresinin ayarına bağlıdır [10]. Anal kanalın örtücü dokusu geniş biçimde kesilmediği için eksizyonel ameliyatlardaki gibi haftalarca pansuman isteyen açık bir yara bırakılmaz.

Yayımlanmış çalışmalarda iki dalga boyu kullanılmıştır: 980 nm ve 1470 nm. Yedi randomize kontrollü çalışma dâhil olmak üzere 19 çalışmayı ve toplam 2492 hastayı kapsayan sistematik derleme ve meta-analiz, iki dalga boyunun birbirine üstünlüğünü gösteren doğrudan karşılaştırma bulunmadığını; sonuçların büyük ölçüde dalga boyundan bağımsız göründüğünü bildirmektedir [7].

İşlem adımları

1. Değerlendirme ve hazırlık — muayene, evrelendirme, gerekiyorsa endoskopik değerlendirme ve kullanılan ilaçların (özellikle kan sulandırıcıların) gözden geçirilmesi.
2. Anestezi ve pozisyon — lokal, rejyonel veya genel anestezi seçenekleri hastanın durumuna ve paket sayısına göre değerlendirilir.
3. Erişim — anoskopla hemoroid paketleri görülür; paketin tabanına yakın küçük bir giriş noktasından fiber submukozal alana yerleştirilir.
4. Enerji uygulaması — fiber geri çekilirken kısa atımlar hâlinde enerji verilir; hedef, besleyici damarsal yapının kapatılması ve pakenin büzüşmesidir [10].
5. Kontrol ve bitiş — kanama kontrolü yapılır, gerektiğinde ek paketlere geçilir. Hasta çoğunlukla aynı gün ya da ertesi gün taburcu edilir.

Ameliyat süresi klasik hemoroidektomiye göre kısadır: 17 çalışma ve 1196 hastanın havuzlandığı bir meta-analizde LHP, klasik hemoroidektomiye göre ortalama 12,42 dakika daha kısa sürmüştür (%95 GA 10,28-14,56 dakika) [4]. Aynı teknoloji ailesindeki diğer uygulamalar için proktolojide lazer tedavileri sayfasına bakılabilir.

Kimler için uygun olabilir, kimlerde uygun olmayabilir?

Uygun olabilecek durumlar

• Beslenme düzenlemesi ve medikal tedaviye yeterli yanıt vermeyen, kanaması süren evre 2 hemoroid
• Dışkılamayla sarkan ve elle geri itilebilen evre 3 hemoroid
• Ameliyat sonrası ağrının ve uzun iyileşme döneminin belirleyici bir endişe olduğu hasta
• Belirgin dış bileşeni bulunmayan, ağırlıklı olarak iç hemoroide bağlı kanama tablosu

Uygun olmayabilecek ya da önce başka bir adım gerektiren durumlar

• Evre 4 hemoroid — sürekli dışarıda olan, geri itilemeyen paketlerde ASCRS kılavuzu eksizyonel hemoroidektomiyi güçlü öneri düzeyinde (1A) belirtir [1]. 456 hastalık retrospektif bir seride ameliyat sonrası ödem, evre 4 hemoroidle anlamlı biçimde ilişkili bulunmuştur [10].
• Büyük eksternal (dış) komponent ve belirgin cilt kıvrımları — lazer submukozal etki gösterdiği için dış bileşeni ortadan kaldırmaz; bu hastalarda kombine ya da eksizyonel yaklaşım gündeme gelir.
• Akut tromboze dış hemoroid — öncelik ağrı kontrolü ve gerektiğinde pıhtının boşaltılmasıdır.
• Perianal apse, aktif enfeksiyon ya da eşlik eden ve önce ele alınması gereken anal fissür/fistül
• Kontrolsüz kanama bozukluğu; kan sulandırıcı tedavinin yönetiminin planlanmadığı durumlar
• Kanamanın kaynağı olarak kolorektal patolojinin dışlanmamış olması — bu durumda öncelik endoskopik değerlendirmedir [1,9]

Uygunluk kararı; muayene bulguları, evrelendirme, dış bileşenin büyüklüğü, önceki tedaviler ve hastanın ek hastalıkları birlikte değerlendirilerek verilir. Bu sayfa hiçbir hasta için sonuç öngörüsü içermez.

Lazerle klasik hemoroidektomi arasındaki fark: kanıt ne diyor?

Bu başlıkta yalnızca lazer lehine olan bulguları sıralamak yanıltıcı olurdu. Aşağıda hem lazerin avantajlı göründüğü hem de fark göstermediği ya da dezavantajlı bulunduğu sonuçlar birlikte verilmiştir; her rakamın yanında çalışma sayısı ve hasta sayısı belirtilmiştir.

• Ameliyat sonrası ağrı: 12 çalışma ve 1824 hastanın havuzlandığı bir meta-analizde LHP, Milligan-Morgan hemoroidektomiye göre ilk gün, ilk hafta ve ilk ay boyunca daha düşük ağrı skoru vermiş; ilk günkü fark görsel analog ölçekte ortalama 2,07 birim olmuştur. Ağrı kesici dozu (morfin eşdeğeri ortalama 4,88 mg) ve kullanım süresi (ortalama 2,25 gün) de daha düşüktür [6].
• Kanama ve komplikasyon: 17 çalışma ve 1196 hastalık meta-analizde ameliyat sonrası kanama (olasılık oranı 0,16; %95 GA 0,10-0,28), ameliyat sırasındaki kan kaybı (ortalama 16,43 mL daha az) ve anal darlık (olasılık oranı 0,14; %95 GA 0,03-0,65) LHP lehine daha düşük bulunmuştur [4].
• İyileşme süresi: aynı 1824 hastalık meta-analizde iyileşme süresi ortalama 9,03 gün daha kısadır; buna karşılık anal tromboz riski LHP grubunda daha düşük değildir [6]. 661 hastalık ayrı bir meta-analizde işe ve günlük etkinliklere dönüş LHP grubunda daha hızlıdır (p=0,002) [5].
• Kontinens (gaz-dışkı tutma): 1196 hastalık meta-analizde dışkı/gaz kaçırma sıklığı iki grup arasında anlamlı fark göstermemiştir [4].
• Nüks: 1756 hastalık meta-analizde nüks oranları arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,70) [3]. 1824 hastalık meta-analizde nüks için tehlike oranı 0,72 (%95 GA 0,21-2,40) — yani belirsizlik aralığı çok geniştir ve ortalama takip yalnızca 8,58 ± 9,55 aydır [6]. 661 hastalık meta-analizde 12. ayda kanama ve prolaps riskleri ile tam düzelme olasılığı iki grupta benzerdir [5].

Evre 3 ve 4 hemoroidli hastalarda 980 nm lazerle hemoroidoplastiyi Ferguson hemoroidektomisiyle karşılaştıran randomize bir çalışmada lazer grubunda ameliyat süresi daha kısa, yara iyileşmesi ve şikâyetlerin gerilemesi daha hızlı, ağrı skorlarındaki düşüş daha belirgin ve komplikasyon oranı daha düşük bulunmuştur; çalışmanın kendisi lazeri bu evrelerde 'bir seçenek olabilir' düzeyinde değerlendirmektedir [8]. Bu tek merkezli, kısa takipli bir çalışmadır ve tek başına genel bir sonuç çıkarmaya yetmez.

İyileşme süreci ve işlem sonrası bakım

Aşağıdaki bilgiler yayımlanmış serilerin ortalamalarına ve genel cerrahi pratiğine dayanır; süreler hastadan hastaya değişir ve kişisel bir taahhüt değildir.

• İlk 24-48 saat: bölgede basınç, dolgunluk ve yanma hissi olabilir. Ağrı kesici ihtiyacı klasik hemoroidektomiye göre daha düşük bildirilmiştir [6].
• İlk dışkılama genellikle endişe kaynağıdır. Lifli beslenme, bol sıvı ve gerektiğinde dışkı yumuşatıcı ile bu dönem rahatlatılır; ıkınmaktan kaçınmak önemlidir.
• Ilık oturma banyosu rahatlama sağlar; bölge sonrasında yumuşak bir havluyla iyice kurulanmalıdır.
• İlk 1-2 haftada ağır kaldırma, uzun süreli oturma ve zorlayıcı spor kısıtlanır.
• Az miktarda lekelenme tarzı kanama ilk günlerde görülebilir; miktarın artması beklenen bir seyir değildir.
• Kontroller: genellikle 10. gün ve 4. hafta; şikâyet sürüyorsa daha erken.

Nüksü azaltmak için temel önlemler beslenme ve dışkılama düzeninde toplanır: günlük lif alımının artırılması, yeterli sıvı, tuvalette uzun süre oturmamak ve ıkınmamak, kabızlığın kalıcı biçimde yönetilmesi. Bu önlemler ASCRS kılavuzunda birinci basamak tedavinin bir parçası olarak yer alır (1B) [1] ve ameliyattan sonra da geçerliliğini korur.

Ankara'da hemoroid değerlendirmesi nasıl planlanır?

Hemoroid şikâyetiyle başvurulacak uzmanlık dalı genel cerrahidir. İlk muayene şu adımlardan oluşur: şikâyetlerin ve süresinin öyküsü, dışkılama alışkanlıklarının değerlendirilmesi, kullanılan ilaçların gözden geçirilmesi, anal bölgenin muayenesi ve anoskopi, gerektiğinde kolonun endoskopik değerlendirilmesine karar verilmesi. Muayene kısa sürer. Utanma duygusu nedeniyle başvuruyu ertelemek, tanı konmamış bir kanamanın aylarca sürmesi anlamına gelebilir — bu, kaçınılması gereken tek gerçek risktir.

Klinik, Ankara'nın Çankaya ilçesindeki Çukurambar semtinde, Ankara Ticaret Merkezi (ATM Plaza) içinde yer alır: Kızılırmak Mah. 1450. Sok. A Blok No:3, Kat:7, Ofis No:38, Çukurambar / Çankaya, Ankara. Ayrıntılı yol tarifi ve ulaşım bilgisi iletişim sayfasında yer almaktadır. Muayene talebi için online randevu formu, telefon veya WhatsApp kullanılabilir. Ödeme ve anlaşmalı kurumlar hakkında bilgi için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynaklar ve tıbbi bilgilendirme notu

Tıbbi bilgilendirme notu: Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin, tanı ve tedavisinin yerine geçmez. Tedavi kararı kişinin muayene bulgularına ve genel sağlık durumuna göre hekim tarafından verilir. Sayfada aktarılan oranlar yayımlanmış çalışmaların sonuçlarıdır; hiçbir hasta için sonuç öngörüsü ya da başarı taahhüdü içermez.

Aşağıdaki kaynakların her künyesi PubMed veya DOI üzerinden doğrulanabilir; metin içindeki köşeli parantezli numaralar bu listeye karşılık gelir.

1. Davis BR, Lee-Kong SA, Migaly J, Feingold DL, Steele SR; Clinical Practice Guidelines Committee of the American Society of Colon and Rectal Surgeons. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Dis Colon Rectum. 2018;61(3):284-292. https://doi.org/10.1097/DCR.0000000000001030 (PMID: 29420423)
2. Riss S, Weiser FA, Schwameis K, Riss T, Mittlböck M, Steiner G, Stift A. The prevalence of hemorrhoids in adults. Int J Colorectal Dis. 2012;27(2):215-220. https://doi.org/10.1007/s00384-011-1316-3 (PMID: 21932016)
3. Lie H, Caesarini EF, Purnama AA, Irawan A, Sudirman T, Jeo WS, Budiono BP, Prabowo E, Rivai MI, Sitepu RK. Laser hemorrhoidoplasty for hemorrhoidal disease: a systematic review and meta-analysis. Lasers Med Sci. 2022;37(9):3621-3630. https://doi.org/10.1007/s10103-022-03643-8 (PMID: 36094598)
4. Cheng PL, Chen CC, Chen JS, Wei PL, Huang YJ. Diode laser hemorrhoidoplasty versus conventional Milligan-Morgan and Ferguson hemorrhoidectomy for symptomatic hemorrhoids: Meta-analysis. Asian J Surg. 2024;47(11):4681-4690. https://doi.org/10.1016/j.asjsur.2024.04.156 (PMID: 38762410)
5. Wee IJY, Koo CH, Seow-En I, Ng YYR, Lin W, Tan EJK. Laser hemorrhoidoplasty versus conventional hemorrhoidectomy for grade II/III hemorrhoids: a systematic review and meta-analysis. Ann Coloproctol. 2023;39(1):3-10. https://doi.org/10.3393/ac.2022.00598.0085 (PMID: 36593573)
6. Tan VZZ, Peck EW, Sivarajah SS, Tan WJ, Ho LML, Ng JL, Chong C, Aw D, Mainza F, Foo FJ, Koh FH. Systematic review and meta-analysis of postoperative pain and symptoms control following laser haemorrhoidoplasty versus Milligan-Morgan haemorrhoidectomy for symptomatic haemorrhoids. Int J Colorectal Dis. 2022;37(8):1759-1771. https://doi.org/10.1007/s00384-022-04225-4 (PMID: 35906356)
7. Li Z, Wu J, Brown NKD, Kumassah PK, Agbedinu K, Ambe PC. A systematic review comparing the efficacy of 980 nm vs. 1470 nm wavelengths in laser hemorrhoidoplasty. Int J Colorectal Dis. 2024;39(1):117. https://doi.org/10.1007/s00384-024-04690-z (PMID: 39048788)
8. Mert T. Comparison of Laser Haemorrhoidoplasty and Ferguson Haemorrhoidectomy in Treating Grade III and Grade IV Haemorrhoids: A Prospective Randomised Study. J Coll Physicians Surg Pak. 2023;33(1):41-46. https://doi.org/10.29271/jcpsp.2023.01.41 (PMID: 36597234)
9. Percac-Lima S, Pace LE, Nguyen KH, Crofton CN, Normandin KA, Singer SJ, Rosenthal MB, Chien AT. Diagnostic Evaluation of Patients Presenting to Primary Care with Rectal Bleeding. J Gen Intern Med. 2018;33(4):415-422. https://doi.org/10.1007/s11606-017-4273-x (PMID: 29302885)
10. Abdelhalim M, Amer AH, Abdel-Hady H, Elsheikh MM. Three Years of Experience Using a Diode Laser in the Management of Common Anal Benign Pathologies: A Retrospective Study. Cureus. 2025;17(9):e93619. https://doi.org/10.7759/cureus.93619 (PMID: 41179084)